KÖYÜMÜZÜN TERİMLERİ ve DEYİMLERİ

(Hazirlayan: Halil İbrahim Ünşat)

Abaa

Abla

Arık

Su kanalı

Aamat

Ahmet

Aannahh (Anoo)

Hayret etme, Şaşa kalma

Aaşa

Ayşe

Abban

Abdurrahman

Ağaa

Abi

Akran

Yaşıt

Alavyağmak

Yaz aylarında ortamın çok sıcak olması

Alma

Elma

An

Bağ-Bahçe Sınırı

Aslan gibi

Yiğit, delikanlı

Astar

Kadınların  düğünden 1 hafta önce toplanarak gelin çeyizini sergiledikleri merasim

Aşlama

Aşı yapmak

Aşağısovuk (Gabayel)

Lodos

Atgı

Ağçtan yapılmış büyük dirgen 

Azık

Bağ-Bahçeye çalışmaya giderken, hayvanların otlatılması için keşiklerine giderken hazırlanıp beraberinde götürülen bir öğünlük yiyecek

Alıç

Kırsal kesimlerde yetişen sarı,küçük ve çok çekirdeği olan bir meyve

Arfa

Arife günü

Amele

Para karşılığı çalışan işçi

Armıt

Armut

Andık

Doymayan, kanaat etmeyen

Avara

Domates,Biber,bostan gibi dikilen sebzelerin genel adı

Avrat

Evli kadın

Arkıt

Dev'e benzeyen masal kahramanı (Yaramazlık yapan küçük çocukları korkutmak için söylenilen bir söz)

Bölçe

Fasülye

Baaça

Bahçe

Baca

Ev ve Oda duvarlarının içine eşya konmak üzere muhtelif ebatlarda yapılmış oyuk

Bacanak

Kız kardeşlerin beyleri

Badılcan

Patlıcan

Baklaa

Baklava

Bakraç

Bakırdan ve alüminyumdan yapılmış derin kap

Baldız

Gelinin kız kardeşlerinden herbiri

Batma

Hayvanların ot ve yem yemeleri için yapılmış tahta uzun kap

Bayam

Badem

Bışkı

Testere

Bişi

Hamurun küçük ekmek şeklinde yağda kızarltılmış hali

Bitek

İçine genellikle kuru yiyecek koymak üzere çamurdan yapılmış saklama yeri

Bodak

Camız yavrusu

Boğça

İçine elsilerin konulup karşılıklı iki uçlarının bağlandığı bez parçası

Bonkör

Eli Açık

Bostan

Salatalık (Hıyar)

Boşageçirmemek

Zamanı iyi değerlendirmek (Çok çalışmak)

Boyunduruk

Kağnı, Saban ve sürge çekmek için öküzlerin boynuna takılan tahta, Öküzleri koşmak için kullanılan düzenek

Bönet

Derin ve geniş su birikintisi

Buudey

Buğday

Bücük

İnek Yavrusu, Buzağı

Bülüç

Civciv

Basma

Pamuklu ve desenli kumaş

Bayır

Yokuş

Bekgadın

İyi huylu, yardımsever kız çucuğu içinsöylenen bir söz

Bekitmek

Örtmek

Belit

Pelit ağacı

Bellemek

Toprağı işlemek

Beldireği

Evin yükünü ve sorumluluğunu çeken kişi

Bestek

Evin badanasından sonra üzerine serpiştirilen çırpı

Botça

Köy Bekçisine verilmek üzere muhtarlığa ödenen eski bir vergi türü

Böy

İri bir böcek

Bööce

Bu gece

Bulada

Yumurtlamaya başlayan genç tavuk

Bulamaç

Un,soğan ve kavurmadan yapılıp, kışın yenilen bir yemek türü

Burrr

Koyuna çağırma şekli

Camız

Manda

Canavar

Kurt gibi yırtıcı hayvanların genel adı

Ceryan

Elektrik

Cıngar

Kavga, niza

Cırtlak

Bir tür yemek

Cicovuk

Yenebilen bir tür ot

Cilbüzük

Nazik sürekli ağlayan

Cingil

Üzüm salkımı

Circir

Fermuar

Cumaylık vermek

Perşembe günleri öğleden sonra ölmüşlerin ruhlarını şaad etmek için verilen bir parça yiyecek

Çapıt

Küçük bez parçası

Çaraş

Pekmez kaynatılan yer

Çebiç

2-3 yaşındaki genç dişi keçi

Çeki

Kadınların saçlarını toplayarak sıkıca bağladıkları yazma

Çekişmek

Ağız kavgası

Çelen

Duvarları korumak amaçlı yapılan üst uzantı

Çeleneçıkmak

Akılbaaliğ olmak

Çevirgeç

Yufka ve ekmek pişirirken çevirmek için yapılmış tahta

Çığı

Üzerine Tarhana sermek için kamıştan yapılmış sergi

Çınga

Çinko (tabak)

Çırpı

Evi badana etmeye yarayan beyaz toprağın su ile karışmış hali

Çilpi

Çalıdan daha küçük ağaç parçaları

Çimmek

Yıkanmak, Banyo yapmak

Çitim

Bir tür düğüm şekli (Çözülmesi zor olan)

Çöte

Baston

Çuval

50-120 cm ebadında bez torba

Çalacak

Yoğurt mayalamak için; tatlı kaşığı kadarlık yoğurt miktarı

Çatal

Ekin saplarını yığına çekmeye yarayan V şeklinde değnek, (Sapan lastiklerin Y şeklinde olan üstteki İki ucuna lastiğin bağlandığı, diğer ucuyla tutulmaya yarayan saplı ağaç içinde kullanılır)

Cıcık

Yeni doğmuş bebek

Cılbır

Yağda kızartılmış yumurtanın yoğurtla karıştırılması ile yapılan yemek

Citmeatmak

Eşeğin arka ayaklarını hızlı ve kuvvetlice sallaması

Ciye

Ceviz,Kurumuş Badem-Kayısı çekirdeği

Coplam

Küçük su birikintisi

Çakı

Bıçak

Çardak

Evin odalarına girişi sağlayan geniş ve açık hol

Çarık

Eskiden giyilen deriden yapılmış ayakkabı

Çayran

Pürlü bodur bir bitki (Kışın soba tutuşturulur)

Çevre

Mendil

Çıkı

Azık Bohçası  (Para cüzdanı olarakta kullanılır)

Çiftsürmek

Toprağın pulluk ve sabanla işlenmesi

Çirk

Suyla karışmış hayvan dışkısı

Çökelek

Bir peynir çeşidi

Çölmekpatladı

Saklanbaç oynarken oyunculardan birinin isminin yanlış söbelenmesi

Çömlek (Çölmek)

Topraktan yapılmış geniş ağızlı, içi ve ağzı sırçalı bir tür kap

Çözekleme

Yeterince dökmek

Çullama

Kırılmış yumurtanın ekmeğe sürülüp kızartılması ile yapılan yemek

Çuvaldız

Semer dikmekmeye yarayan büyük ve kalıca iğne

Dam

Evlerin üzerlerini örten  hasır,kamış ve toprak örtülü zemin

Damızlık

Cinsi (sütü) iyi olan hayvan

Datlaş

Aşure

Davar

Koyun, Keçi  (genel ad)

Değnek

Uzun ince sopa

Deemen

Değirmen

Deemi

Değilmi  (soru)

Depelemek

Alabildiğinden fazlaca doldurmak

Desdi

Topraktan yapılıp içine su konulan kap

Devrilegalası

Yıkılıpkalmak

Dibek

Bulgur ezmek (dövülmek) için oyulmuş taş

Dooha

Öküzü durdurmak için söylenen söz

Don

Giysi, geniş pantolon

Döşek

Yatak

Duluk

Şakak, Savad

Duza Gitmek

Çoçukların topaç (fitce) çevirirken yaptıkları yarış

Düğen

Harman yerinde ürün ve samanın birbirinden ayrıştırılmasında kullanılan öküzlerin  çekmiş olduğu 100 cm-250 cm ebadında gözenekli bir şekilde altı oyularak çakmak taşı yerleştirilen kalınca tahta

Dülbent

Yazmadan (çemberden) koparılmış küçük ve temiz bez parçası

Düve

İki-Üç yaşında dişi, henüz doğum yapmamış genç inek

Darı

Hububat cinsinden püsküllü, danali bir tür bitki

Darığıçıkmak

Hızlı hızlı iş yaparak yorulmak

Dalaz

Rüzgarın esmesi ile oluşan toz bulutu

Daladom

Yüzerken ayaklardan çıkan su sesi

Dangıl-Dungul

Anlamadan dinlemeden

Delidivane olmak

Ne yapacağını şaşırmak, aklını yitirmek

Debbildübbül

Yeni yürüyen çocuğun yürüyüşü için söylenen bir söz

Dene

Buğday, Nohut, Fasülye daaneleri

Denk

Ambarda unların koyulmuş olduğu dolu çuvallar

Depki

Toğrağı bellerken,üzerine sertçe basılarak belin toprağa batmasını sağlayan tahta

Devreysigün

Ertesigün

Deyirmi

El yapımı bakır sini

Dışdışdış

Keçiye çağırma şekli

Dikenüzümü

Böğürtlen

Dişerli

Kadın ile Koca

Dörpü

Büyük dişli eğe

Dörtnala gitmek

At ve Eşeğin koşmaları

Dümbelek

Darbuka

Dürü

Kız tarafınca yapılıp, oğlan evine götürülen hediyeler

Elcik

Eldiven

Elöpmelik

Kayınpederin-Kaynananın yeni gelin ve damada vermiş oldukları hediyeler

Elti

Kocaları Kardeş olan Kadınlar

Emmi

Amca

Esiran

Hamur almaya ve kurumuş hamuru kazımaya yarayan,ucu keskin ve geniş, sapı  ince olan demir parçası

Eşe

Ayşe

Eğişmeç

Yünden ip yapmaya yarayan birbiri içine girmiş tahta düzenek

Eyigayri

Yeter artık

Farkıfaşal

Laletayn, rastgele

Fasal

Ekin sapları, fasülye otu gibi kurumuş otların çöp birikintisi

Fatmaanamızın Kuşağı

Gökkuşağı

Ferde

Feride

Fistan

Giysi,Elbise

Fişne

Vişne

Fitce

Topaç

Ebe (Nine)

Babaanne ve Anneanneye verilen ad (Yaşlı olan kadınlar içinde söylenir)

Eğleşmek

Yürürken durmak, oyalanmak

Eke

İşini bilen gözü açık

Ekmekeylemek

Hamurun ekmek yapılarak pişirilmesi

Elegalası

Başkalarının olası

Elkölgeliği yapmak

Korumak kollamak

Enik

Köpek yavrusu

Enlemek

Hayvanların kulaklarının kesilmesi ile yapılan işaret

Emekçekmek

Özenerek yapmak

Erincek

Üşengeç

Esirgemez

Cömertce davranan

Etme

Yapma (emir)

Falaka

Çift sürerken at ve eşeklerin boynundaki hamuta kayışlar vasıtası ile her iki ucu bağlanarak ortasında bulunan halka ile pulluğa bağlanan tahta düzenek

Ferik

Henüz horoz olmamış civcivin büyüğü

Fermana

Kadınların giymiş olduğu yöresel antika bir giysi

Emi

 Tamammı

Gaave

Kahve, Kahvehane

Gaç

Çekil (Emir)

Gadıncık

Küçük görümce

Gag

Ayağa Kalkmak

Gağnı

Şasesi, kasası ve tekerleği ağaçtan yapılmış tekerleklerinin üzerine aşınmayı önlemek için demir çember takılan yük taşıma amaçlı, iki tekerlekli öküz arabası

Galbır

Eleğin iri gözlü olanı (Kalbur)

Gavak

Kavak (Ağaç)

Gatmer

Hamur ve haşhaşla yapılan bir tür çörek

Gavete

Domates

Gayın

Gelinin erkek kardeşlerinden herbiri

Gayış

Deriden yapılmış kemer (Kayış)

Geri

Keçi kılından yapılmış büyük çadır

Gelinaba

Yenge

Gelinyanı

Düğünden birgün sonra kız evinden bayanların toplanarak oğlan evine (gelinin yeni evine) gitmeleri

Gıdı

Köpek

Gocuk

Kışlık kalın giysi

Golan (Palan)

Semerin eşek üzerinde durmasını sağlayan kayış

Goruk

Ham, olmamış meyve sebze

Gosa

Tırpan

Gödemek

Yeni doğan bebeği görmeye gelen misafirlere ikram edilen çerez (kuruyemiş)

Görümce

Kocanın kızkardeşlerinden herbiri

Gövelek

Sineğin büyüğü olan öveyiğin inekleri ısırması ile ineklerin kaçışmaları

Gumpanya

Saklambaç

Gumpiri

Patates

Guzgun

Şahin, Kartal, Atmaca türü yırtıcı hayvanlara verilen genel ad

Gümüş gibi koymak

Her yeri silip süpürerek temizlemek

Günaşık

Ayçiçeği

Güneyik

Yenebilen bir tür ot

Güveyi

Damat

Güyüm

Alüminyumdan  yapılmış su konulan büyük saplı kap

Galak

Şapka siperi

Gaklamak

Sebze veya meyveyi yarmak

Galınsaalıkla

Hoşcakalın, sağlıcaklakalın

Gam

Tasa, Keder

Garıncamak

Kardeşlerin birbirlerini kıskanması

Gançekmesi

Çocuğun tanımadığı bir hısımına yakınlık göstermesi

Ganaviçe

Bir tür çeyiz

Ganısovuk

Hiç gülmeyen asık suratlı, yakınlık göstermeyen

Garağan

100-150 Cm büyüklüğünde ince dalları olan pürlü çalı tipi bir bitki

Garaltılamak

Kölgelemek, Yağmurdan, kardan ve rüzgardan korumak (siper yapmak)

Garatavuk

Sığırcık büyüklüğünde siyah bir kuş türü

Garık

Sıralı bir şekilde sebze ekilen birbirine paralel küçük arık

Gasnak

Sininin altına koyulan tekerlek biçiminde yapılmış tahta

Gatık

Tuluğa dökülen yoğurdun katılaşmış şekli (Ekmekle beraber yenen herhangi bir yiyecek anlamında da kullanılır)

Gaygana

Haşlanmıs patetesin soğanla kavrulması ile yapılan bir yemek türü

Gayageneri

Boz renkli kertenkelegillerden iri sürüngen

Gaygısız

Kaale etmeyen, vurdumduymaz

Gayırmak

Öncelik hakkını vererek birini diğerine tercih etmek

Gayınna

Kayınvalide, Kaynana

Gazel

Ağaçlardan dökülen kurumuş yapraklar

Gazocağı

Üzerinde yemek pişirilen gazlı ve pompalı bir ocak

Gebelek

Koyunların çenelerinin altının şişmesi ile oluşan bir hastalık

Gelüplüplüp-Gebiibi-Gebilibili

Horoz, tavuk ve hindiye çağırma şekli

Genn

Ekilmeyen boş tarla

Genetozu

Dedete

Genneşgenneş

İneğe çağırma şekli

Geven

Sık dikenli top büyüklüğünde bodur bitki

Gıdaklama

Tavuğun çıkardığı ses

Gımılgımıl

Yavaş yavaş

Gırnata

Kılarnet

Gırtlık

Koyun ve Keçilerin yün ve kıllarını kesmeye( traş etmeye) yarayan makas

Gırıtmak

Ayakta dikilmek

Gızıl

Kırmızıya yakın renk

Gicimiktutmak

Birşey tarafından rahatsız edilip yerinde duramamak

Gilik

Dikenli yaprakları olan bodur bir bitki

Goç

Erkek koyun

Godak

Yanına takılan arkadaş

Goma

Hadi, Hadi artık

Gopgelegele

Hayvanların vuruşmaları için söylenen hitap

Gopil

Köpek, av köpeği

Goşşş

İneğin ve öküzün durması için yapılan hitap

Gökbölçe

Taze fasülye

Gölle

Haşlanmış mısır tanelerinden oluşan yemek

Gömbe

Kor ateşe gömülmüş hamurdan yapılan ekmek

Göres

Özlemek

Gözüolmuş

Hastalanan hayvanlar için kullanılır

Gubarmak

Böbürlenmek

Gukkuguş

Baykuş

Gundak

Bebeklerin sarıldığı işlemeli bez parçası

Gupa

Su içilen bardak

Gurna

Musluk

Guşak

Bele bağlanan iki ucu ipli kumaştan yapılmış kalın kemer

Guşanmak

Giyinmek

Güz

Sonbahar

Hamıt

Eşek ve Atların boynuna, Araba ve pulluk çekmesi için takılan deri ve tahtadan yapılmış boyunduruk

Haare

İşlemeli giysi (antika)

Haba

Pardesü

Habbe

Habibe

Hacca

Hatice

Hakkaten

Gerçekten

Halberi

Hemen, çabuk

Halva

Helva

Haneydam

Evin en yüksek damı

Haranı

Kazanın küçük olanı

Harar

90-150 cm ebadında büyük çuval

Harım

Tarla, Bağ, Bahçe (Mevkii)

Hasım

Tarafların birbirine olan düşmanlığı

Haşgaş

Haşhaş

Hatıç

Hatice

Haveyi

İki Şinik ölçüsü

Hayat

Köy evlerinde Kapıdan girildiğinde karşılayan geniş kapalı veya açık yer

Hayilen

Sitemli bir nida

Hayvah

Endişelenmek,Endişeli durum

Hazaar

Tabi

Heebe

Heybe

Helke

Bakırdan yapılmış, kalaylanmış yoğurt,süt ve su konan kap

Helleem

Galiba, herhalde

Hırtı

Kavunun küçük olgunlaşmamış şekli (Hırtlak)

Hısım

Akrabalık bağı olanlar

Holu

Tavuğun yumurtlaması için bacaya konulan yumurta

Holus

Kalburun geniş ve büyük gözlü olanı

Humayın

Bir tür kumaş (Yastık kılıfları)

Havıtağız

Büyükağızlı  (Ağlayan içen söylenen bir söz)

Helik

Çakıldan büyükçe taş

Herif

Evlenmiş erkek

Hersiz

Hızlı ve çok yiyen

Hepicet (Hepicek)

Hepsi, Herkes

Hobbiş (Küpsü)

Çocukların yeri çizerek kaya parçasıyla oynamış olduğu seksek oyunu  

Hoplamak

Yüksekten atlamak

Horbuk

Verileni anında yutan, doyumsuz

Hoşaf

Komposto

Hoşulhoşul

Burnu tıkalı olarak sıkca nefes almak

Höflü

Korkulacak derecede büyük

Hurun

Fırın

Hürüye

Huuriye

Hoynu 

 İşte

Hoyt

İnek ve öküzü kovmak için söylenen bir söz

Ibrık

Su dökmeye yarayan kap

Irfat

Rıfat

Irgat

Para ve keşik karşılığı çalıştırılan işçi

Irza

Rıza

Ismayıl

İsmail

İbrem

İbrahim

İlan

Yılan

İlana

Lahana

İleğen

Leğen

İmkaanı yolları kayıp

Kesinlikle olamaz olan, olamayacak olan (olumsuzluk)

İni (Çelebi)

Kocanın Erkek kardeşlerinden herbiri

İraametli

Rahmetli

İramazan

Ramazan

İraayip

Ragıp

İraz

Raziye

İskemle

Sehpa

İslamlık

Duş (Banyo)

İsnadetmek

Bir şeyi bir olayı bir kişiye dayandırmak, atfetmek

İsbirte (Kirpit)

Kibrit

İşkillenmek

hayıflanmak, şüphelenmek

İşlik

İçe giyilen elbise, gömlek

İşlenti

Genç kızların ceyizleri için hazırlamış oldukları el işlerinin genel adı

İzinnama

Resmi Nikah

Iccak

Sıcak

Ilıştırmak

Yüksek dereceli olan sıcak suya, soğuk su katarak normal sıcak dereceli kıvama getirmek

Ildız

Yıldız

İba

Kırağı

İbik

Kanatlı (kümes) hayvanların başlarının üzerinde bulunan kırmızı renkli taçları

İdaare (Kandil)

Işık vermesi amacıyla, küçük huni biçiminde, saplı, altı kapalı (huninin ağzı), içine yağ ve gazyağı konularak fitili yakılan teneke kap. (Cam fenerlerin içine konur)

İkirciklenmek

Korku ve endişeli bir şekilde beklemek

ilaboda

Yenilebilen bir ot türü

ilenmek

Beddua etmek

Ilmek

Birşeyin ucuna dikmek, eklemek

İletir

Toprak içinde biten, tatlı, yenebilen bir bitki

İstikbalcı

Tutumlu, Dirayetli

İşonsun

İşiniz rastgelsin,İşiniz bereketli olsun,Kolay gelsin, Hayırlı işler

İtburnu

Kuşburnu

Kaçaa

Kaç lira, Fiyatı Ne kadar

Kapakatmak

Büyükbaş hayvanların iki yaşını doldurduklarındaki diş yapıları

Kelete

Az, Az olan

Kelik

Eskimiş ayakkabı, terlik

Kelçiçek

Papatya

Kemre

Hayvan tezeğinin katmanlaşmış hali

Kenef

Tuvalet,(Yüznumara)

Kepenek

Keçeden yapılmış soğuk,yağmur ve kardan korunmak için çobanların giydiği elbise

Kerpiç

Toprak ve saman karışımı ile yapılan yapı malzemesi

Kesik

Tarlayı sulamak için arıktaki suyun tarlaya çevrildiği yer

Keşik

Kendisi için yapılan işin aynıyla karşıdakine yapmak

Kırkdereden su getirmek

Bir işi yapmamak için olmadık şeyler bahane etmek

Kınalıbarnak

Havuç

Kil

Çamaşır yıkanırken, çamaşırın yumuşak olması için kaynatılan çamaşırın içine atılan gri toprak

Kolcuk

Elbisenin kollarına pis olan şeylerin bulaşmaması için giyilen lastikli koruyucu

Kotak

Kaya ve yuvarlak bir taş ebe ile oynanan bir tür oyun

Köfen

Küfe, Kamıştan ve ağaç dalından yapılan derin ve geniş sepet                      

Körsü

Köstebek

Kekre

Acı bir ot türü

Kendir

lifleri olan çubuk şeklinde bir bitki (Kenevir)

Kepi

Sapanlastiğin taşını atmaya yarayan, taşın konulduğu küçük deri parçası (ayakkabı yaması içinde kullanılır)

Kestenkele

Kertenkele

Körduman

Sis

Körkütürüm

Ayağa kalkamayacak derecede hasta olan

Köstek

Huysuz olan At ve Eşeğin sağ veya soluna tek taraflı olarak ön ve arka ayağına adımını normalden biraz daha küçük atacak şekilde birlikte bağlanan bağ 

Kulakdastarı

Üşütmemek için, başla beraber kulakları sıkıca örtmek

Kültelemek

Yerdeki birşeyin elle çokca alınması

Kürtgağnısı

Bebeklerin yürümesi için tahtadan yapılmış üç tekerlekli yürüteç (Örümcek)

Kütükatmak

Davul ve zurna eşliğinde toplanılarak taze çocuğu olan kişilerin evlerine bir kütükle gidilerek ilgili maniler söylendikten sonra eldeki kütük bırakılıp ev sahibi tarafından yeni bir kütükle birlikte  hediye verilerek başka bir taze çocuğu olan eve gidilerek tekrarlanır. (Kütükatılması ile Çocukların sağlıklı kalacağı kanaati haasıldır ayrıca yapılan bu işle, aile onure edilmiş olur)

Küsdüre

Tahta yüzeyini düzeltmek ve parlatmak için kullanılan marangoz aleti

Langa gibi

Kocaman, büyükçe

Leylekler getirdi

Küçük kardeşi doğan çocuğa onu kıskanmaması için kardeşi ile ilk tanışması sırasında söylenen bir söz

Löks

Bir tür lamba (Gemici fenerinin büyük olanı)

Maamıra

Mahmure

Maamıt

Mahmut

Mal-Maşat

Evde bulunan hayvanların tümü

Masarosmanı

Deli doktoru

Mazak

Büyümemiş inek yavrusu

Mazgal

Ev yapılırken kurulan iskeleyi duvara monte etmek için açılan küçük oyuk

Meediram

Merdiven

Meeh

Al

Meemet

Mehmet

Meccaanen

Resman, Katiyen

Melemin

Melamin, plastik tabak, tepsi

Mellimücirim

Bozulmuş, Çürümüş (acınacak halde)

Mel-mel

Bön bön bakmak

Meret

Kötü zararlı sıkıntı veren şey

Menevşe

Menekşe

Met-Değnek

20-25 cm uzunluğunda iki ucu damaklı ağaç parçası,  -  50-75 cm uzunluğunda damaklı sopa

Mıh

Çivi

Mıkla

Patetes yemeğinin yumurta ve soğan ile farklı bir yapılış türü

Muharı

Baca

Müzmaal

Kötüleşmiş kullanılamayacak derecede olan

Natameli

Belalı, anlaşılması zor olan kimse

Nebileyn

Bilmiyorum

Malak

Tavşan yavrusu

Maline

Taş gibi ağır şeyleri kaldırmaya yarayan 1,50 cm uzunluğunda kalın demir parçası (Kaldıraç)

Mantız

Eskiden üzerinde yemek pişirilen mangala benzer bir ocak türü, (Keçi türü anlamındada kullanılır)

Maytap

Mehtap, Gece karanlığındaki ay ışığı

Mazbut

Temiz, iyi, güzel

Mazlım

Uysal

Meelit

Mevlüt

Meeşur

Menşuure

Merban

Mihriban

Mintan

Gömlek

Mosdura

Numune, numunelik

Muntazam

Düzgün

Muşlama (Muşmula)

Ceviz büyüklüğünde,kahverengi ve çekirdekli olan bir meyve

Mürdük

Bulgur,Fasülye ve Mısırın karışımı ile yapılan bir yemek türü

Nakıs

Haylaz

Neloldumdelisi

Nasıl davranacağını bilmemek - Ne yaptığını bilmemek

Nişadır

Hayvanların hastalandığında, toz şekline getirilerek göz kapağına konan yakıcı bir ilaç

Nusga

Muska

Ocağıkörgalası

Ocağı sönmek (Kötülük anlamınd)

Oduocağıyanası

Ocağı Yanmak (İyi anlamda)

Oklaa

Oklava

Okuntu

Davetiye, Davet etme

Omar

Ömer

Öğendire

2-3 metre uzunluğunda, parmak kalınlığında ucu çivili değnek

Osanmak

Usanmak, bıkmak

Öküzbalığı

Yumurtadan çıkmış Kurbağa yavrusu

Ömüür

Allahtan uzun ömür dilemek

Ömürdörpüsü

Eziyet eden kişi için söylenen bir söz

Ören

Yıkılmış olan, virane

Örk

Büyükbaş hayvanların otlaması için ayağına bağlanan 4-5 metre uzunluğundaki zinciri yere sabitleyen bir ucu sivri,bir ucu halkalı demir parçası

Öteyaka

Diğer taraf, diğer mevkii

Öteberi

Ivırzıvır, az az olan şeyler

Övbet

Kendini öven, büyük gören

Öveyi

Üvey

Özeğikurumak

Bağrı yanmak

Palta

Balta

Pay

Yufka içine konan düğün pilavı

Pecmurde

Dağınık, düzensiz

Peştamal

Bele bağlanan örtü

Pineli

Parça bezlerin dikilmesi ile hazırlanan çeyizlik örtü

Pinti

Cimri

Pisgevit

Bisküvi

Potin

Bot ayakkabı

Palaspandıras

Apartopar

Pasbal

Pasaklı, dağınık kendine bakmayan

Panga

Banka

Patoz

Ekin, nohut gibi ürünlerin denelerini samanında ayrıştırmaya yarayan, Traktörün kasnağına bir kayışla bağlanarak çalışan ziraii alet.

Pontul (Pontur)

Pantolon

Saban

Bahçe ve tarlaları ekmek için öküzlere boyundurukla bağlanan ağaçtan yapılmış ucu demir pulluk

Saçak

Kar ve yağmurdan Evin duvarlarını muhafaza için çatılarda yapılan çıkıntı

Sala

Balkon

Salıngaç

Salıncak

Sası

Yavanlayan, saçmalayan, ordan-burdan konuşan

Savad

Şakak, duluk

Savak

Saf gariban

Sebabıkesilmek

Kötü bir işe sebep olmamak

Sele

Kamış ve söğüt ağacı dalından yapılmış sapı olmayan sepet

Selek

Cömert

Senit

Ekmek ve yufka açmak, üzerinde birşeyler kıymak için yapılmış olan 50-120 ebadında ayaklı tahta

Serpin

İçine Buğday, arpa, koyulan derin ve geniş tahtadan yapılmış büyük sandık

Sıçan

Fare

Sığırtmaç

Birtür düğüm şekli

Sıkma

İçine peynir,pişmiş patates-yumurta konulan ekmek, yufka

Sıraca

Silinmesine ve kovulmasına rağmen giderilemeyen

Sıyırtmaç

İçlenmiş fasülyenin suda haşlanması ile yapılan bir yemek

Sovuk

Soğuk

Su sıyırtmak

Bahçe sularken, yıkılabilecek olan arıkları kontrol etmek

Su sulamak

Tarla-Bağ-Bahçe sulamak

Sülek

Süleyman

Sürge

Sürülen tarlayı ektikten sonra düzeltmek için çekilen ağır ve kalın tahta

Süzane

Suskun olarak uzun süre ayakta duran kişi (alay)

Süzgeç (Süzek)

Sıvı şeyleri içinde bulunan katı şeylerden ayırmaya yarayan sık gözlü küçük elek

Şadı

Kendini çirkinleştiren (alaylama sözü)

Şalga

Olması gerekenden daha büyük

Şalvar

Kadınların giymiş olduğu yöresel geniş giysi (don)

Şamşeytanı

Afacan, yaramaz

Şarlavık

Hafif yüksekten aşağıya doğru boşluğa çokca akan su arığı (Suyun uğultulu ses çıkarması önemli)

Şavkıvurmak

Yansıma

Şerif

Şerife

Şevke (Şavkıya)

Şefika

Şinik

Buğday ölçmeye yarayan sac'dan yapılmış ölçü birimi (takriben 8 kğ)

Şire

Pekmez yapılmak için çıkarılan üzüm suyu

Şirnemek

Şimarmak

Şişceğazagalası

Şişerek ölmek (beddua)

Sal

Üzeri açık tabut

Sap

Biçilmiş olan ekin destelerinin genel adı

Sayacak

Sac ayağı

Sepen

Az yağan yağmur

Sır

Sini ve tabak üzerinde bulunan emaye kaplama

Sırça

Toprak kapların sızdırmazlığını, hijyenliğini sağlamak ve dayanıklığını artırmak için kullanılan yeşilimsi bir tür cila

Sicim

Kendirden yapılmış 4-5 metre uzunluğundaki kalem kalınlığında ip

Siyirsiyir

Ses çıkarmadan usulca (Kedi gibi) yürümek

Süse

Asfalt yol

Sütlü

Sütlaç

Şişek

Hemüz doğum yapmamış 1,5 - 2 yaşında kuzu

Şavlu

İnşaatlarda duvarların düzgünlüğünü ölçmeye yarayan ipli ve demir topaçlı terazi

Taala

Tarla

Taasın

Tahsin

Tacıgazıktakalası

Taacını yitiresi ,Rütbesi sökülesi

Tagga

Takke

Tarkıç

Bulgurdan yapılmış yuvalak malzemesinin, avuç içi büyüklüğünde ve kalınlığında kor ateşte pişirilmesi ile yapılan bir yiyecek

Tarna

Tarhana

Tasdur

Fotoğraf

Tentene

El işi, dantel

Teneviz

Televizyon (Televizyonun ilk çıktığı yıllarda yaşlı kimselerin vermiş olduğu isim)

Tezek

Hayvan dışkısının kurumuş hali

Tingi Tagga

Eğreti konan veya eğreti yapılan bir iş (Düştü düşecek-uçtu uçacak)

Tirşe

Keçi kılından dokunarak yapılan küçük çadır

Toklu

2-3 yaşlarında genç dişi koyun

Tongavıt

Düğünün ilk günü oğlan evinden kız evine bir heybe içinde yağ, un gibi gönderilen hediye

Tor  (Peşgir)

Havlu

Tosbaa

Kaplumbağa

Tuluk

Çuval şeklinde dikilip, ağzı iple büzülerek huni bağlanıp içine yoğurt dökülen temiz kaput bez (Küçükbaş hayvan derilerinden de çıkarılır)

Tabaka

Sigara tütününün ve kağıdının konulduğu kap

Tablike

Sigara küllüğü

Tazı

Av köpeği

Teke

Keçinin erkeği

Tekgıra

Tek gözlü tüfek

Teletmek (Telçekmek)

Telefon etmek, Telefonla görüşmek

Tığ

Ayakkabı dikilen, çorap örülen mil

Tıısırık

Hapşurma

Tızıkmak

Koşmak

Tiyaare

Uçak

Tokuç

Çamaşır yıkarken kullanılan saplı tahta

Tosun

Boğa

Teletmek (Tel çekmek)

Telefon etmek, Telefonla görüşmek 

Uura

Hamur mayası

Uuy

İnleme nidası, (Çağıran kişiye cevap olarak duydum geliyorum anlamında da kullanılır),

Urkuya

Rukiye

Uyma

(Olumsuz anlamda): Bir kişinin kötü işine onay vermeyip, o işinde o kişi ile beraber olmama. (Genel olarak iikaz manası taşır)

Uyuntu

Sıkıcı şekilde yavaş hareket eden

Ümmaan

Ümmühan

Üseyin

Hüseyin

Üyük

Hüyük

Urgan

Sicimin daha kalın ve uzun olanı

Üzerlik

Bir bitki türü  (Nazar olan kişilerin üzerinde yakılarak tütsülenir)

 Vili-Vili (Vilih), (Velleeh)

Endişeli hayret etme nidası

Velesbit

Bisiklet

Velevki

Şaayet

Vurguç

Kapının arkadan kilitlenmesini sağlayan düzenek  (Sürgü)

Vurgunu yeğin gelesi

Kahrolası, daha kötü olası  (Beddua)

Yaba

Harman savurmak için yapılan dişleri kalın tahta dirgen

Yad

Yabancı

Yarma

Ezilmiş buğday (Tarhana hammaddesi)

Yavan

Saçmalayan (Sası)

Yazma

Bayanların örtündüğü beyaz çember (ak)

Yonuz

Yunus

Yuka

Yufka

Yukarısovuk

Poyraz

Yular

Hayvanları bağlamak için başlarına takılan ip, kayış

Yuvak

Ortaları oyulmuş olan iki ucuna demir veya ağaç bir kol takılarak damların akmaması için toprağı şıkıştırmak amacıyla kullanılan silindir şeklinde taş.

Yuvalak

Bir tür Yemek

Yüklük

Yatak ve yorganın kapı arkasına kaldırıldığı yer

Yürek

Kalp

Yüzgörümü

Damadın evine yeni gelen eşine(geline) vermiş olduğu hediye

Yüznümara

Tuvalet, Kenef

Yansalama

Taklit etme

Yapağı

Kesilmiş olan koyun yünü

Yapma

Tezeğin kalıplanıp kurutularak yakacak haline getirilmesi

Yar

Uçurum

Yemeni

Ayakkabı

Yenlicek

Olgun davranmayan, ağırlığınca durmayan

Yerelması

Toprağın içinde yetişen, patetese benzer, yenebilen bir bitki

Yığın

Ekin saplarının biriktirilerek büyük öbek yapılmış hali

Yonga

Kesilmiş olan ağacın kırıntıları

Yöömiyeci

Gündelikle çalışan

Zabalan

Sabahleyin

Zabahzayıretti

Sabaha kadar

Zencir

Zincir

Zevile

Boyunduruğun her iki uçlarından belirli aralıkta ikişer adet açılmış olan deliklerden öküzlerin boynuna geçirilmek üzere takılan parmak kalınlığında ucu ipli değnek

Zıbın

Atlet üzerine giyilen kalın cekete benzer elbise

Zıncıbıkcı

Geçimsiz, sürekli sorun çıkaran

Zini

Sini

Zahire

Buğday ve arpaya verilen genel ad

Zeklenmek

Dalga geçmek, alay etmek

Zıddık

Sıdıka

Zılanzıddık

Tahtarevalli

Zınarmak

Diklenmek

Ziinet

Altın takı

Zortulzortul

Diklene diklen yürümek

Zülaale

Sülale